Αρχείο για Αύγουστος 25, 2014

Advertisements

Του Νίκου Λυγερού

Η κλασική προσέγγιση της πολιορκίας του Χάνδακα (1648 – 1669) χρησιμοποιεί την έννοια της μάχης μόνο που δυσκολεύεται λόγω της μεγάλης διάρκειας της σύγκρουσης. Έτσι προτιμά να καλύψει την πολιορκία με μία ακολουθία από μικρές συρράξεις που αντιπροσωπεύουν ανάλογα με τις περιπτώσεις, εξόδους, επιθέσεις, αντεπιθέσεις, κλπ. Και πάλι, με αυτόν τον τρόπο δημιουργούν τεχνητά με κρίκους, μια αλυσίδα γεγονότων, ενώ η αλυσίδα υπήρχε εξαρχής λαξευμένη μέσα στο ξύλο με κρίκους κλειστούς. Για να αποφύγουν αυτά τα προβλήματα μερικοί μελετητές προσπαθούν να ενσωματώσουν την πολιορκία του Χάνδακα μέσα στο πλαίσιο της οθωμανικής κατάκτησης της Κρήτης. Είναι βέβαια ένα κλασικό σχήμα που δίνει όμως έμφαση και πάλι στην έννοια του χώρου, δίχως να δώσει τόσο σημασία όσο αξίζει σε αυτήν την ακραία πολιορκία, στην έννοια του Χρόνου και στο πάχος του. Διότι το χαρακτηριστικό αυτής της περίπτωσης αποτελεί μια παγκόσμια πρωτοτυπία για να μη μιλήσουμε από τώρα για καινοτομία. Επιπλέον ο ρόλος του Francesco Morosini δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια, αφού είχε στην Κρήτη μια διάρκεια 24 ετών. Αν τώρα χρησιμοποιήσουμε την τοποστρατηγική, για να μελετήσουμε τις σχέσεις που υπήρχαν μεταξύ των συμμάχων και των εχθρών, τότε τα πράγματα εμφανίζονται με έναν τρόπο ριζικά διαφορετικό. Δεν έχουμε πια ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος μεταξύ της Βενετίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εδώ εμπλέκονται πολλές Ευρωπαϊκές δυνάμεις, όλες χριστιανικές που λειτουργούν με τα εθνικά τους συμφέροντα εναντίον ενός κατακτητή που προσπαθεί να καταλάβει όλη τη Μεσόγειο που θεωρείται εντελώς απαράδεκτο. Η τοποστρατηγική προετοιμάζει το έδαφος για την σύνθεση της Χρονοστρατηγικής. Τα πρώτα στοιχεία του Χρόνου δείχνουν ότι η πολιορκία εντάσσεται σε ένα χρονικό διάστημα ακόμα μεγαλύτερο με παίκτες που παίζουν διαχρονικά μέσα στη σκακιέρα της Μεσογείου. Μόνο που δεν παίζουν μία μόνο παρτίδα, υπάρχει συνέχεια και αυτή λειτουργεί με μνήμη. Οι παίκτες επιπλέον δεν είναι μόνο δύο. Κατά συνέπεια βλέπουμε ότι εκ φύσης μια κλασική προσέγγιση εκφυλίζει τα δεδομένα κι έχει μια ανάλυση που καταρρέει. Ενώ αυτή η πολιορκία είναι συνδεδεμένη με τις πολιορκίες της Μάλτας, της Ρόδου, της Κύπρου και την ναυμαχία της Ναυπάκτου. Μια ολιστική ανάλυση λειτουργεί συμπληρωματικά με τη Χρονοστρατηγική σύνθεση. Έτσι αντιλαμβανόμαστε καλύτερα και ορθολογικά ότι η Κρήτη είναι μόνο μέρος, μερικά τετράγωνα, της μεσογειακής σκακιέρας. Η πολιορκία του Χάνδακα εμφανίζεται τότε ως ένα φαινόμενο κι όχι μόνο γεγονός, αναμενόμενο αλλά το πιο σπουδαίο είναι ότι δεν είναι το τέλος και είναι μόνο η προετοιμασία της απελευθέρωσης της Πελοποννήσου που θα παίξει ένα τεράστιο ρόλο στους επόμενους αιώνες. Ο Χάνδακας ήταν μια θυσία, ένας σκακιστικός συνδυασμός σε μια πολλαπλή παρτίδα αιώνων και είναι η ουσία της συμβολής του στη Χρονοστρατηγική.

Πηγή: http://www.lygeros.org/articles?n=16536&l=gr

Του Νίκου Λυγερού

Αν κάποιος τολμούσε να ονομάσει τους παραδοσιακούς ανεμόμυλους, αιολικούς πολλοί θα θεωρούσαν ότι είναι γελοίο. Το ίδιο ισχύει και για ένα αιολικό ιστιοφόρο. Το πιο αστείο της υπόθεσης είναι ότι και τα δυο χρησιμοποιούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εδώ και αιώνες, ενώ κανένας ουσιαστικά δεν τους ερμηνεύει με αυτόν τον τρόπο, διότι έχουν συνηθίσει να βλέπουν την παράδοση ως κάτι το παλαιωμένο που δεν ταιριάζει με τις καινοτόμες ονομασίες που δεν κρύβουν αποκλειστικά μία ιδιαίτερη καινοτομία. Ο λόγος αυτής της προσέγγισης είναι πολλαπλός. Πολλοί από εμάς βλέπουν τους ανεμόμυλους της Ελλάδας ως κατάλοιπα μιας άλλης εποχής που έχει περάσει. Άλλοι βλέπουν μόνο εν δυνάμει ερείπια. Υπάρχουν βέβαια και κάποτε μερικοί νοσταλγικοί που τους βλέπουν με συμπάθεια. Τα τελευταία χρόνια μερικοί θεωρούν ότι είναι ακόμα και τουριστικά αξιοθέατα. Αλλά επί της ουσίας δεν τους θέλουν σε φάση λειτουργίας. Πρακτικά τους θέλουν νεκρούς. Το πιο απίστευτο είναι ότι οι ανεμόμυλοι θα μπορούσαν εύκολα με μερικές μετατροπές που δεν είναι καθόλου κοστοβόρες να μετατραπούν σε μικρές ανεμογεννήτριες για να τροφοδοτούν τοπικά στοιχεία. Με αυτόν τον τρόπο η φυσική ομορφιά ενός ανεμόμυλου που προσφέρει ακόμα και τουριστικό ενδιαφέρον θα είχε και μια απλή χρήση. Το θέμα δεν είναι η απόδοση αλλά η ζωντανή ύπαρξη και όχι μια τεχνητή παθητικότητα που δεν αρμόζει με την έννοια του ανεμόμυλου, ο οποίος εξ ορισμού είναι ο ακίνητος σε κίνηση, δηλαδή η δυναμική του ακίνητου. Με την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος μέσα στο αστικό περιβάλλον, έχουμε μία ορθολογική λύση που συνδυάζει τις απαιτήσεις των ανθρώπων για να ζήσουν και για να απολαύσουν τη ζωή. Έχει λοιπόν σημασία να αντιληφθούμε ότι ειδικά στα νησιά, οι ανεμόμυλοι μπορούν να παίξουν ένα ρόλο ουσιαστικό και δεν είναι ανάγκη να τους ξηλώσουμε παντού για να κοιτάζουμε στη συνέχεια παλιές φωτογραφίες με τη νοσταλγία του παρελθόντος. Οι θέσεις τους λόγω γνώσης είναι πάντα σε στρατηγικά σημεία που μπορούμε εύκολα να αξιοποιήσουμε και να αναδείξουμε τα καλά της περιοχής. Αρκεί να φανταστείτε ένα ανεμόμυλο το βράδυ να είναι φωτισμένος από την ίδια του την ενέργεια για να θέλετε να πάτε να το δείτε και να τον φωτογραφίσετε.

Πηγή: http://www.lygeros.org/articles.php?n=16518&l=gr